Kemik tek bir evrensel saate göre iyileşmez ve plak ve vidalarla kemiğin ne kadar sürede iyileştiği sorusu, ilgili spesifik kemiğe, kırık paternine ve hastanın genel sağlık durumuna bağlıdır. Yine de ortopedi tıbbı, kırık iyileşmesini genellikle tanınabilir evrelerden geçen biyolojik bir süreç olarak tanımlar ve bu sıraya dair genel bir fikre sahip olmak, plak-vida fiksasyonu sonrasında gerçekçi beklentiler oluşturmaya yardımcı olabilir. Aşağıdaki zaman çizelgeleri, iyileşme hızının bir hastadan ve kırıktan diğerine önemli ölçüde değişmesi nedeniyle sabit garantilerden ziyade sıkça bildirilen aralıklardır.
Kırık Sabitlendikten Sonra Biyolojik Olarak Gerçekte Ne Olur?
Bir kemik kırıldığında, vücut neredeyse anında bir iyileşme süreci başlatır ve plak ile vidalarla iç fiksasyon, bu biyolojik süreç gerçekleşirken kırık parçalarını stabil bir konumda tutmayı amaçlar. Plaklar, plak ile kemik arasındaki sürtünmenin hizalamayı korumaya yardımcı olduğu kompresyona ya da vidaların plağın kendisine sabit bir açıyla vidalandığı ve açısal stabilite sağladığı bir kilitleme mekanizmasına dayanır; bu ikincisi özellikle osteoporotik veya düşük yoğunluklu kemikte faydalı olabilir. Hiçbir fiksasyon yaklaşımı, kemik iyileşmesinin altında yatan biyolojiyi doğrudan hızlandırmaz; bunun yerine her ikisi de kemiğin kendi onarım sürecinin kırık bölgesindeki hareketten kaynaklanan daha az kesintiyle ilerlemesi için elverişli mekanik koşullar oluşturmayı amaçlar.
İnflamatuar Evre: İlk Günlerde Ne Olur?
İnflamatuar evre, kırık oluştuktan hemen sonra başlar ve genellikle yaklaşık birkaç gün ile bir hafta kadar sürer. Bu evrede, kırık hematomu olarak bilinen bir kan pıhtısı yaralanma bölgesinde oluşur ve inflamatuar hücreler bölgeye göç ederek hasarlı dokuyu temizlemeye ve iyileşme sürecini başlatmaya başlar. Şişlik, morarma ve ağrı tipik olarak bu erken dönemde en belirgin haldedir; bu, iyileşmenin kötü gittiğinin bir işareti değil, biyolojik yanıtın normal bir parçasıdır. Ameliyat sırasında yerleştirilen fiksasyon donanımı bu evreyi ortadan kaldırmaz, çünkü bu evre kemik dokusunun yaralanmaya nasıl tepki verdiğinin temel bir parçasıdır.
Kallus Oluşumu Onarım Sırasında Nasıl İlerler?
Bazen reparatif veya yumuşak kallus evresi olarak adlandırılan onarım evresi, genellikle ilk birkaç hafta içinde başlar ve kemik ile kırık türüne bağlı olarak birkaç haftadan birkaç aya kadar devam edebilir. Bu evrede, kıkırdak benzeri doku ve yeni kan damarlarından oluşan yumuşak bir kallus kırık boşluğunu köprülemeye başlar ve süreç ilerledikçe kademeli olarak daha sert ve daha mineralize bir sert kallus ile yer değiştirir. Kallus oluşumunun radyografik kanıtı, cerrahların iyileşme ilerlemesini değerlendirmek için takip ziyaretlerinde sıklıkla aradığı belirtilerden biridir; buna kırık bölgesinde azalan hassasiyet gibi klinik belirtiler de eşlik eder. Kallus oluşum hızı; hasta yaşı, beslenme, sigara kullanımı, kırığın yeri ve diğer tıbbi durumların varlığı gibi faktörlerden etkilenebilir.
Bir Kırık Ne Zaman Kaynamış Kabul Edilir?
Bir kırığın klinik ve radyografik olarak iyileşmiş kabul edildiği nokta olan kaynama (union), plak ve vidalarla tedavi edilen birçok uzun kemik kırığı için yaralanmadan sonra genellikle yaklaşık altı ile on iki hafta arasında gerçekleştiği bildirilir; ancak bu aralık, spesifik kemiğe, kırığın karmaşıklığına ve bireysel hasta faktörlerine bağlı olarak önemli ölçüde değişir. Özellikle önemli parçalanma, bölgeye zayıf kan akışı veya açık yaralar içeren bazı kırıklar kaynamaya ulaşmak için daha uzun sürebilir ve bu durum genellikle sabit bir takvim tarihinden ziyade görüntüleme ve klinik muayenenin birleşimiyle değerlendirilir. Kaynamayı takip eden remodeling evresi, kemiğin maruz kaldığı mekanik stres çizgileri boyunca kademeli olarak yeniden şekillendiği, birçok aydan birkaç yıla kadar devam edebilir.
Bazı Kırıklar Neden Diğerlerinden Daha Yavaş İyileşir?
İlgili spesifik kemik, kırık bölgesine kan akışı, yumuşak doku yaralanmasının derecesi, hasta yaşı, beslenme durumu, sigara kullanımı ve diyabet gibi belirli altta yatan tıbbi durumlar dahil olmak üzere birçok faktörün kırık iyileşme hızını etkilediği sıklıkla belirtilir. Eklemlere yakın kırıklar veya bilek ya da ayak bileğinin belirli bölgeleri gibi doğal olarak sınırlı kan akışına sahip kemiklerdeki kırıklar, uzun kemiklerdeki iyi damarlanmış orta cisim kırıklarına kıyasla bazen daha uzun veya daha az öngörülebilir iyileşme zaman çizelgeleriyle ilişkilendirilir. Beklenenden daha yavaş iyileşen veya hiç iyileşmeyen kırıkları tanımlayan gecikmiş kaynama ve kaynamama (nonunion) terimleri, süresiz bir bekle-ve-gör yaklaşımı yerine tedaviyi yürüten ortopedi cerrahı tarafından değerlendirmeyi gerektiren tanınmış klinik olasılıklardır. Travma bakımında kullanılan plak ve vida fiksasyon sistemleri hakkında daha fazla bilgiye ortopedi ve travma çözümleri kategori sayfasından ulaşılabilir.
Sigara veya kötü beslenme fiksasyon sonrası kemik iyileşmesini yavaşlatabilir mi?
Sigara ve yetersiz beslenme, kemik onarımının yeterli kan akışı ve besin bulunabilirliğine bağlı olması nedeniyle daha yavaş kırık iyileşmesiyle ilişkilendirilen sıklıkla belirtilen faktörlerdir. Bu faktörler her hastayı aynı şekilde etkilemez ve iyileşme hızı bireysel olarak değişken kalır. İyileşmelerini etkileyen faktörler konusunda endişesi olan hastalar bunu doğrudan tedaviyi yürüten hekimleriyle görüşmelidir.
Cihaz kullanılabilirliği ve mevzuat durumu ülkeye göre değişir. Bölgeniz için geçerli olan güncel düzenleme bilgileri için lütfen INVAMED veya yetkili yerel distribütörünüzle iletişime geçin.